Co to jest ryczałt, jakie są stawki i kiedy się opłaca?

Co to jest ryczałt ewidencjonowany?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to metoda opodatkowania, w przypadku której zastosowanie ma tzw. uproszczona księgowość. W praktyce nie jest wymagane prowadzenie Księgi Przychodów i Rozchodów a jedynie Ewidencji Przychodów. Odnotowywanie kosztów uzyskania przychodu jest zbędne, gdyż nie uwzględnia się ich podczas ustalania wysokości kwoty podatku. To właśnie prostota i minimum formalności wyróżniają ryczałt wśród innych metod opodatkowania. 

Ryczałt – jakie limity obowiązują w 2026 roku?

Aby skorzystać z opodatkowania w formie ryczałtu w 2026 r., przedsiębiorca musi spełnić przewidziane w przepisach warunki. Jednym z nich jest limit przychodów – przychody z działalności gospodarczej (a w przypadku spółek przychody wspólników) uzyskane w 2025 r. nie mogą przekroczyć 2 000 000 euro, czyli kwoty 8 517 200 zł. 

Przeliczenia dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego. Ponieważ 1 października 2025 r. kurs euro był niższy niż w roku poprzednim, to limit również jest niższy – w 2024 r. wynosił 8 569 200 zł. 

Jakie są stawki ryczałtu w 2026 roku?

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne jest dziesięć stawek ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych – w wysokości od 2% do 17%. Jednak niektóre z nich stosowane są z dużo większą częstotliwością niż inne. Należą do nich: 

• stawka ryczałtu 17% – ma zastosowanie w przypadku przychodów, które uzyskują osoby wykonujące wolne zawody, np. tłumacze, adwokaci, radcowie prawni, agenci ubezpieczeniowi czy maklerzy papierów wartościowych; 

• stawka ryczałtu 15% – przykładowe usługi, dla jakich ma zastosowanie: 
• usługi finansowe i ubezpieczeniowe, ale inne niż świadczone w zakresie wolnych zawodów, 
• związane z obsługą nieruchomości, świadczone na zlecenie, 
• detektywistyczne i ochroniarskie, 
• reklamowe, usługi badania rynku i opinii publicznej, 
• fotograficzne; 

• stawka ryczałtu 12% – ma zastosowanie: 
• w związku z wydawaniem m.in. pakietów oprogramowania systemowego i pakietów oprogramowania użytkowego, 
• w przypadku doradztwa w zakresie sprzętu komputerowego, usług związanych z oprogramowaniem, w zakresie instalowania oprogramowania, związanych z zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi; 

• stawka ryczałtu 8,5% – ma zastosowanie do przychodów do kwoty 100 000 zł (w przypadku nadwyżki ponad 100 000 zł obowiązuje stawka 12,5%) uzyskanych m.in. ze świadczenia usług wynajmu i obsługi nieruchomości własnych lub dzierżawionych; 

• stawka ryczałtu 3% – przychody uzyskiwane m.in. z: 
• działalności gastronomicznej, jednak nie w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, 
• działalności usługowej w zakresie handlu. 

Sprawdź nasz cennik usług księgowych

Nie trać czasu na oczekiwanie na oferty. Oblicz miesięczny kosz księgowości swojej firmy już teraz!

Kalkulator usług księgowych

Jak wyznaczyć odpowiednią stawkę ryczałtu?

Wyznaczenie właściwej stawki ryczałtu sprowadza się do ustalenia właściwego symbolu PKWiU (Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług) i następnie sprawdzenia przypisanej mu stawki podatku w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – należy zajrzeć do art. 12 ust. 1 wskazanej ustawy. 

Jak złożyć wniosek o wyznaczenie stawki ryczałtu?

Nie zawsze wyznaczenie odpowiedniej stawki ryczałtu jest proste. W razie wątpliwości warto rozważyć złożenie wniosku do GUS o ustalenie kodu PKWiU. Wniosek do właściwego urzędu statystycznego można złożyć na trzy sposoby: osobiście, pocztą tradycyjną lub drogą elektroniczną. W ostatnim przypadku wniosek składa się za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych GUS. 

Kod PKD a stawka ryczałtu

Kody PKD a stawka ryczałtu to niewłaściwe skojarzenie – stawkę ryczałtu należy ustalić na podstawie PKWiU. Kody PKD mają inny cel – funkcjonują m.in. dla celów statystycznych. Dwóch przedsiębiorców, którzy opisują prowadzoną działalność tym samym kodem PKD, faktycznie mogą obliczać podatek według różnych stawek ryczałtu. Powód jest prosty – prowadzona przez nich działalność może być opisana innymi kodami PKWiU. 

Komu opłaca się ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w 2026?

Ekonomicznie ryczałt od przychodów ewidencjonowanych opłaca się przede wszystkim przedsiębiorcom, którzy uzyskują dość wysokie przychody przy jednocześnie niskich kosztach prowadzenia działalności gospodarczej. Ma to związek z już wspomnianym brakiem konieczności odliczania kosztów uzyskania przychodów. 

Kiedy opłaca się ryczałt? Gdy: 

• właściciel firmy ma niskie koszty prowadzenia działalności – czas poświęcany na ich wykazywanie nie jest proporcjonalny do korzyści, jakie można uzyskać; 

• przedsiębiorca chce uprościć rozliczenia – w przypadku ryczałtu nie ma konieczności prowadzenia szczegółowej ewidencji kosztów. 

Kto nie może skorzystać z ryczałtu w 2026?

Z ryczałtu nie może skorzystać przedsiębiorca, który przekracza wspomniany już limit przychodów 2 000 000 euro. Ryczałt nie jest też dostępny – bez względu na wysokość przychodu – m.in. dla osób prowadzących aptekę, udzielających pożyczek pod zastaw (prowadzących lombard) czy handlujących częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych. Również osoba, która rozpoczyna działalność i będzie sprzedawać towary lub świadczyć usługi na rzecz byłego (lub obecnego) pracodawcy, nie może skorzystać z ryczałtu. 

Jak przejść na ryczałt?

Instrukcja, jak przejść na ryczałt, znajduje się w art. 9 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Zgodnie z zamieszczonymi tam informacjami należy złożyć w formie pisemnej oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy do właściwego urzędu skarbowego. 

Oświadczenie składa się: 

• do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, 

• w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca osiągnął pierwszy przychód w roku podatkowym. 

Jak rozliczać się w formie ryczałtu?

Wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wymaga prowadzenia ewidencji przychodów. Ryczałt należy wpłacać na mikrorachunek podatkowy co miesiąc (do 20. dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, a za grudzień do 20 stycznia następnego roku podatkowego) albo kwartalnie, przy czym ta opcja jest dostępna tylko dla przedsiębiorców osiągających przychody nie większe niż 200 000 euro rocznie. 

Opisane wyżej obowiązki nie są wszystkimi, jakie wiążą się z ryczałtowym rozliczaniem podatku – pozostaje jeszcze kwestia zeznania rocznego. Zeznanie roczne należy złożyć w terminie od 15 lutego do końca kwietnia następnego roku. 

Zalety i wady ryczałtu ewidencjonowanego

Główną zaletą ryczałtu ewidencjonowanego jest prosta ewidencja podatkowa, co z kolei przekłada się na oszczędność czasu i łatwość wglądu w firmowe finanse. Te atuty ryczałtu szczególnie chwalą sobie przedsiębiorcy, którzy nie korzystają z pomocy specjalistów od podatków. Do tego dochodzą jeszcze atrakcyjne stawki ryczałtu – niekiedy wybór tej metody opodatkowania może oznaczać dla przedsiębiorcy spore oszczędności finansowe, zwłaszcza w zestawieniu z innymi formami opodatkowania.  

To, co dla niektórych przedsiębiorców w ryczałcie jest zaletą, inni mogą postrzegać jako wadę. Stąd też po stronie wad ryczałtu wskazuje się brak możliwości odliczania kosztów, ograniczony dostęp (nie wszyscy przedsiębiorcy mogą skorzystać z ryczałtu) i brak możliwości korzystania z niektórych ulg podatkowych. 

Ryczałt ewidencjonowany a inne formy opodatkowania

Zastanawiasz się, co będzie lepszym wyborem – ryczałt czy liniowy? Aby sprawdzić opłacalność ryczałtu ewidencjonowanego, nie wystarczy jedynie ustalić właściwej stawki – należy też zwrócić uwagę na wysokość składek oraz koszty, jakie będą wiązać się z prowadzeniem działalności. W praktyce to dość trudne zadanie, szczególnie dla osób, które nie mają doświadczenia w biznesie. Rozwiązania są dwa: 

1. pomoc specjalisty (doradcy podatkowego) – najlepiej znającego specyfikę określonej branży, np. w Taxology koncentrujemy się na wspieraniu przedsiębiorców z branży e-commerce; 

1. kalkulator opodatkowania – to proste w użyciu narzędzie, które po wskazaniu m.in. rocznych przychodów i kosztów (w tym składek) pomoże w ustaleniu, która forma opodatkowania będzie najkorzystniejsza. 

Czy można zmienić formę opodatkowania?

Zmiana formy opodatkowania jest możliwa co roku – wystarczy złożyć oświadczenie do urzędu skarbowego. Większość przedsiębiorców musi podjąć decyzję o zmianie formy opodatkowania do 20 lutego 2026 r. 

Podsumowanie – ryczałt jako prosty sposób na rozliczenia podatkowe

Chcesz się upewnić, że ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest dostępną formą opodatkowania dla działalności, którą planujesz prowadzić? A może prowadzisz już działalność gospodarczą, ale zastanawiasz się nad ryczałtem jako alternatywą dla aktualnej metody opodatkowania? Możemy pomóc – w ramach usługi, jaką jest doradztwo podatkowe, eksperci Taxology rozwiewają wątpliwości przedsiębiorców. Skontaktuj się z nami, aby poznać szczegóły.

Najczęściej zadawane pytania o ryczałt (FAQ)

Z perspektywy wielu przedsiębiorców ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest atrakcyjną metodą opodatkowania. Jeżeli chcesz wiedzieć o nim więcej, zapoznaj się również z poniższą sekcją – znajdziesz w niej odpowiedzi na często zadawane pytania, które dotyczą właśnie ryczałtu.