Kod CN – co to jest i jak go ustalić?

Co to jest kod CN i z czego się składa?

Kod CN (Nomenklatura Scalona) to usystematyzowana klasyfikacja stosowana na terenie Unii Europejskiej, która od technicznej strony stanowi rozszerzenie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS – Harmonized System). Kod CN składa się z 8 cyfr, z czego 6 cyfr jest zbieżnych z kodem HS. Jest on wykorzystywany głównie do celów podatkowych i statystycznych – pozwala ustalić właściwą stawkę cła.

Budowa kodu CN jest następująca:

• Pierwsze dwie cyfry wskazują dział w systemie HS, do którego należy dany produkt. Przykład nazwy działu: 74 – miedź i artykuły z miedzi.
• Trzecia i czwarta cyfra to pozycja w systemie HS – grupa produktów w dziale. Przykład nagłówka w dziale 74: 7408 – drut miedziany.
• Piąta i szósta cyfra to podpozycja w systemie HS – pozycja produktu w grupie. Przykład podpozycji w pozycji 7408: 7408 19 – drut miedziany pozostały.
• Dwie ostatnie cyfry to podpozycja w systemie CN – dodatkowy numer wprowadzony przez Unię Europejską, którego celem jest doprecyzowanie produktu. Przykład: 7408 19 10 – drut miedziany pozostały, którego maksymalny wymiar przekroju poprzecznego przekracza 0,5 mm.

W jakim celu ustala się kody CN towarów?

Wiesz już, co to jest kod CN, ale zastanawiasz się, w jakim celu powstał ten system klasyfikacji towarów? Nomenklatura Scalona ma zastosowanie do towarów w momencie, gdy zostają one zgłoszone do odprawy celnej w UE. Podpozycja w systemie CN jest wykorzystywana na dwa sposoby:

1. Do określenia właściwej stawki taryfy celnej i wysokości podatku VAT. Przykładowo dla wspomnianego wyżej kodu 7408 19 10 stawka celna wynosi 4,8%.
2. Do celów statystycznych. Stosowanie kodów CN w deklaracjach celnych w przypadku importu lub eksportu (np. gdy zachodzi import towarów z Chin) pozwala instytucjom poznać wolumen i rodzaje towarów wwożonych i wywożonych z terytorium UE.

Jak prawidłowo ustalić kody CN produktów?

Prawidłowa klasyfikacja towarów leży po stronie przedsiębiorców. Jak ustalić kod CN towaru i nie narazić się na karę finansową? Jeżeli masz już pewne doświadczenie w imporcie towarów, możesz założyć, że wystarczy posługiwać się ustalonymi wcześniej kodami CN. To błąd. Kody CN, podobnie jak stawki celne, podlegają zmianie. Załącznik I do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej jest aktualizowany co roku.

Chcesz ustalić kod CN dla określonych towarów – aparatów fotograficznych, przyborów kreślarskich, tworzyw sztucznych, instrumentów muzycznych czy pojemników opakowaniowych? W tym przypadku nie ma drogi na skróty – wymagana jest znajomość reguł. Konieczne jest zastosowanie się do ogólnych reguł interpretacji Nomenklatury Scalonej, które zostały zawarte w przywołanym już Załączniku I do Rozporządzenia nr 2658/87. Reguły te stanowią choćby, że:

• tytuły sekcji, działów i poddziałów Nomenklatury Scalonej mają charakter informacyjny, a klasyfikację do celów prawnych należy przyjąć zgodnie z treścią działów i uwag do sekcji lub działów oraz kolejnych reguł, o ile nie stoją one w sprzeczności z treścią sekcji i uwag;
• towary, których nie można sklasyfikować zgodnie z powyższymi regułami, powinny zostać sklasyfikowane jako pozycje, do których są najbardziej podobne.

Zasady ustalania właściwego kodu CN są skomplikowane i mogą budzić wiele wątpliwości – z tego względu wielu przedsiębiorców decyduje się na profesjonalne wsparcie w tym zakresie. Innym wyjściem jest złożenie wniosku o wydanie Wiążącej Informacji Taryfowej (WIT). To sposób, aby uzyskać oficjalną informację o klasyfikacji taryfowej towaru i tym samym ustalić prawidłową wysokość taryfy celnej. Decyzja WIT jest wydawana w Polsce przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) i jest ważna przez 3 lata. Wiąże wszystkie organy celne we wszystkich państwach członkowskich UE w odniesieniu do towaru opisanego we wniosku. Daje przedsiębiorcy pewność co do prawidłowej klasyfikacji towaru według kodu CN, a tym samym do właściwych stawek celnych i innych środków taryfowych wynikających z tego kodu. Jeżeli nie masz pewności co do klasyfikacji, warto rozważyć uzyskanie WIT zamiast ryzykować błędne oclenie towaru.

Jak sprawdzić kod CN towarów?

Podstawowym sposobem na sprawdzenie kodu CN produktu w Nomenklaturze Scalonej jest odnalezienie właściwej pozycji w Załączniku I do Rozporządzenia nr 2658/87. Ponadto, do ustalenia lub weryfikacji kodu CN oraz powiązanych z nim stawek można wykorzystać szereg źródeł:

• Taryfy celne online (TARIC, ISZTAR) – Korzystaj z bazy TARIC na stronie Komisji Europejskiej, aby sprawdzić aktualny kod towaru, stawkę celną (w tym cła antydumpingowe, kontyngenty itp.) oraz wymagane dodatkowe oznaczenia dla importu. Pamiętaj jednak, że TARIC nie pokazuje krajowego VAT. Dlatego równolegle użyj polskiej bazy ISZTAR4 – dostępnej na portalu PUESC – gdzie poza informacjami celnymi znajdziesz przypisane stawki VAT krajowe dla towarów. Oba systemy są regularnie aktualizowane zgodnie ze zmianami przepisów.
• Wiążąca Informacja Taryfowa (WIT) – Jeśli potrzebujesz oficjalnego potwierdzenia klasyfikacji celnej, złóż wniosek o WIT. Wniosek składasz do Krajowej Administracji Skarbowej (przez platformę PUESC), opisując towar. Otrzymana decyzja WIT poda właściwy kod CN dla Twojego towaru i będzie honorowana we wszystkich krajach UE. Dzięki WIT masz pewność co do kodu w razie sporów z urzędem celnym. Pamiętaj, że WIT dotyczy wyłącznie kwestii celnych (cła), nie określa stawki VAT.
• Wiążąca Informacja Stawkowa (WIS) – Dla pewności co do stawki VAT skorzystaj z procedury WIS (opisanej szerzej poniżej). WIS zabezpiecza Cię przed zakwestionowaniem zastosowanej stawki podatku – o ile sprzedajesz dokładnie to, co opisałeś we wniosku, i trzymasz się klasyfikacji podanej w decyzji. Wykaz wydanych WIS jest publikowany przez Ministerstwo Finansów, co może być też cenną wskazówką – możesz sprawdzić, czy dla podobnego towaru ktoś już uzyskał WIS i jak go sklasyfikowano (baza WIS jest dostępna na tej stronie).
• Klucze powiązań i klasyfikacje krajowe – W okresie przejściowym przy wprowadzaniu nowej matrycy VAT udostępniono tabele powiązań między starą klasyfikacją (PKWiU 2008) a CN/PKWiU 2015. Jeśli wcześniej używałeś kodów PKWiU dla VAT, warto sięgnąć do tych kluczy (opublikowanych m.in. przez GUS) by upewnić się, jaki kod CN odpowiada Twojemu towarowi w nowym systemie.
• Aktualne przepisy i informatory – Wreszcie, zawsze upewnij się, że korzystasz z aktualnej wersji Nomenklatury Scalonej (każdego roku UE publikuje nowy tekst załącznika z kodami – warto sprawdzić, czy kod w nowym roku nie uległ zmianie). Sprawdzaj również załączniki nr 3 i 10 ustawy o VAT – tam wymienione są grupy towarów z obniżonym VAT (w nowej matrycy są one zdefiniowane właśnie poprzez działy/pozycje CN).

Czy trzeba zamieszczać kod CN na fakturze?

Warto przy tym wiedzieć, że chociaż każdy importer czy eksporter musi posługiwać się kodami CN, to kod CN na fakturze nie jest obowiązkowy. Wynika to wprost z ustawy o VAT – kod CN nie został wymieniony wśród informacji, które muszą zostać zamieszczone na fakturze.

Kod CN a kod TARIC – czym się różnią?

Kod CN i kod TARIC to pojęcia powiązane, ale nie tożsame. Kod CN, jak wspomniano, składa się z 8 cyfr i obowiązuje w całej UE jako wspólna klasyfikacja towarów. Kod TARIC z kolei zawiera dziesięć cyfr – pierwsze 8 odpowiadają kodowi CN, a dwie ostatnie to dodatkowe podpozycje TARIC. Kod TARIC jest używany głównie przy importowaniu towarów spoza UE i pozwala na jeszcze bardziej szczegółowe sklasyfikowanie towaru w ramach unijnej taryfy celnej. Jeśli w obrębie danej kategorii produktowej wymagane jest rozróżnienie dodatkowych podkategorii, to pozycja TARIC zostaje uszczegółowiona – dla produktu powstaje 10-cyfrowy kod (CN + 2 cyfry). Gdy dla produktu brak dalszych podziałów, dziewiąta i dziesiąta cyfra TARIC to „00”, co oznacza, że kod TARIC pokrywa się z kodem CN (uzupełnionym o 00).

Dodatkowe kody TARIC – poza głównym 10-cyfrowym kodem – to kolejne oznaczenia (zazwyczaj 4-znakowe, złożone z cyfr i liter) uwzględniane w deklaracji celnej, gdy dany towar podlega specjalnym środkom. Przykładowo, towary objęte cłami antydumpingowymi, kontyngentami ilościowymi czy embargami mogą wymagać podania dodatkowego kodu TARIC, który identyfikuje konkretny środek dla danego importu. Dla przeciętnego importera e-commerce istotne jest jednak przede wszystkim prawidłowe ustalenie 8-cyfrowego kodu CN, bo na jego podstawie system celny sam dobierze odpowiedni kod TARIC oraz wskaże ewentualne dodatkowe kody (informacje te pojawiają się w systemach taryfowych).

W praktyce, kod CN wykorzystujemy zarówno przy eksporcie, jak i imporcie towarów, natomiast kod TARIC jest potrzebny głównie przy imporcie spoza UE – to w bazie TARIC sprawdzisz pełne informacje o należnościach celnych i środkach dotyczących importu danego towaru. Należy pamiętać, że baza TARIC nie zawiera danych o podatkach krajowych (np. VAT, akcyzie). Takie informacje znajdziesz w systemach krajowych (jak polski ISZTAR) lub w przepisach krajowych. Dlatego, planując import, warto korzystać z obu rodzajów narzędzi: TARIC do weryfikacji ceł i ograniczeń, a ISZTAR do sprawdzenia stawek VAT i akcyzy dla towaru w Polsce.

Najczęściej zadawane pytania o kody CN