Czym jest VAT IOSS (Import One Stop Shop)? Procedura i działanie

VAT IOSS - co to?

IOSS to szczególna procedura rozliczania VAT dotycząca sprzedaży na odległość towarów importowanych, które są wysyłane lub transportowane spoza Unii Europejskiej bezpośrednio do konsumentów oraz innych kwalifikujących się nabywców na terenie UE. Wszedł on w życie 1 lipca 2021 roku jako część pakietu VAT E-commerce, a jego celem jest ułatwienie rozliczania podatku VAT, składania deklaracji oraz płatności VAT należnego, wynikającego ze sprzedaży na odległość towarów importowanych (SOTI).

Z IOSS można korzystać w odniesieniu do towarów znajdujących się w przesyłkach, których łączna wartość rzeczywista nie przekracza 150 euro. Limit odnosi się do przesyłki, a nie automatycznie do wartości całego zamówienia lub pojedynczego produktu. Wartość rzeczywista oznacza co do zasady cenę samych towarów. Koszty transportu i ubezpieczenia nie są uwzględniane, jeżeli zostały wykazane odrębnie, podobnie jak podatki i inne należności możliwe do ustalenia przez organy celne.

Sama rejestracja do IOSS jest dobrowolna. Po rozpoczęciu korzystania z procedury sprzedawca powinien jednak obejmować nią wszystkie swoje dostawy spełniające warunki IOSS. Nie może dowolnie wybierać, które kwalifikujące się transakcje rozliczy w procedurze, a które poza nią.

Jak działa VAT IOSS?

Sprzedawca musi zarejestrować się do IOSS w państwie członkowskim identyfikacji. Podmioty niemające siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w UE co do zasady dokonują rejestracji za pośrednictwem pośrednika IOSS mającego siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności w Unii.. Po rejestracji otrzymują indywidualny numer identyfikacji podatkowej IOSS (VAT IOSS number), który będzie wykorzystywany do rozliczeń podatkowych.

Sprzedawca pobiera od klienta VAT właściwy dla państwa, w którym kończy się wysyłka lub transport towaru. Podatek jest pobierany w momencie sprzedaży, najczęściej podczas przyjęcia płatności za zamówienie. Nie należy utożsamiać tego momentu z obowiązkiem wystawienia faktury. Wszystkie płatności podatku VAT zgromadzone w ramach transakcji w danym miesiącu będą zgłaszane i rozliczane za pomocą jednej deklaracji VAT IOSS.

Okresem rozliczeniowym w IOSS jest miesiąc kalendarzowy. Deklarację należy złożyć do końca miesiąca następującego po miesiącu sprzedaży. W tym samym terminie trzeba zapłacić wykazany VAT. Obowiązek złożenia deklaracji istnieje również wtedy, gdy w danym miesiącu nie wystąpiła żadna sprzedaż objęta IOSS.

Do kogo skierowana jest procedura VAT IOSS?

Z IOSS mogą korzystać zarówno sprzedawcy mający siedzibę w UE, jak i przedsiębiorcy spoza Unii. Procedura może być również stosowana przez platformy i marketplace’y, które dla celów VAT są traktowane jako podmioty dokonujące dostawy. Warunkiem uczestnictwa jest prowadzenie działalności e-commerce oraz sprzedaż towarów do konsumentów z terenu Unii Europejskiej, którzy nie są podatnikami VAT. Ponadto, aby procedura IOSS mogła w tej sytuacji zadziałać, wartość rzeczywista przesyłki nie może przekroczyć 150 euro.

Jeżeli przy imporcie zostanie prawidłowo podany ważny numer IOSS, import towarów może korzystać ze zwolnienia z VAT. Nie oznacza to, że sprzedaż nie jest opodatkowana – VAT został już pobrany od klienta podczas zakupu i jest następnie wykazywany w miesięcznej deklaracji IOSS. Numer IOSS nie powinien być publikowany ani udostępniany klientom. Musi zostać przekazany operatorowi pocztowemu, firmie kurierskiej lub podmiotowi dokonującemu zgłoszenia celnego w bezpieczny sposób.

Rejestracja do VAT IOSS

W celu skorzystania z procedury VAT IOSS, potrzebna jest wcześniejsza rejestracja. Ta odbywa się za pośrednictwem państwa członkowskiego identyfikacji.

Kto może zarejestrować się do procedury VAT IOSS?

Do procedury VAT IOSS mogą zarejestrować się dostawcy, którzy:

• nie posiadają siedziby, ani stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Unii Europejskiej. Sprzedawcy spoza UE co do zasady muszą ustanowić pośrednika IOSS. Wyjątek może dotyczyć przedsiębiorców mających siedzibę w państwie, z którym UE zawarła odpowiednią umowę o wzajemnej pomocy w zakresie VAT, jeżeli towary są wysyłane z tego państwa. Przykładem jest Norwegia.
• posiadają siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności na terenie UE.

Ponadto, do VAT IOSS mogą zarejestrować się nie tylko dostawcy, ale także podmioty ułatwiające dostawy towarów czyli np. operatorzy tzw. interfejsów elektronicznych, których przykładem są aukcje internetowe czy strony, które umożliwiają zawarcie transakcji. Jeżeli sprzedaż jest ułatwiana przez platformę lub marketplace, platforma może zostać uznana dla celów VAT za dostawcę. Wówczas to ona pobiera VAT od konsumenta i rozlicza sprzedaż w IOSS. Sprzedawca powinien zatem najpierw ustalić, czy VAT rozlicza samodzielnie, czy obowiązek ten przejęła platforma.

Wybór państwa identyfikacji

Warto zaznaczyć, że przy wyborze państwa identyfikacji, możemy mówić o czterech przypadkach:

1. Kiedy podatnik posiada siedzibę działalności gospodarczej w którymś z krajów UE, wówczas państwem identyfikacji będzie kraj jego siedziby
2. Kiedy podatnik posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium jednego państwa członkowskiego, wówczas kraj ten będzie państwem identyfikacji
3. Kiedy podatnik prowadzi działalność w kilku stałych miejscach na terytorium UE, wówczas państwem identyfikacji będzie jeden, wybrany kraj członkowski.
4. Kiedy sprzedawca spoza UE,  nie posiadają siedziby na terenie UE, wówczas państwem identyfikacji będzie kraj siedziby działalności pośrednika.

Procedura VAT IOSS – Gdzie odbywa się rejestracja?

Rejestracja do celów VAT IOSS odbywa się w odpowiednich organach administracji państwa identyfikacji. Może być to urząd skarbowy lub inny organ, który zajmuje się procedurą VAT IOSS w danym państwie.

W celu rejestracji, sprzedawca musi złożyć formularz VII-R. Jeżeli wszystko przebiegnie prawidłowo, otrzyma on numer VAT IOSS. Następnie, może dokonywać aktualizacji i zmian danych. wyrejestrować się z procedury VAT IOSS lub prowadzić korespondencję z organem administracji.

Jakie transakcje mogą być rozliczane za pomocą procedury VAT IOSS?

Chociaż wspomnieliśmy już o tym w poprzednich częściach artykułu, warto podsumować, z jakich konkretnie transakcji można rozliczyć VAT w ramach IOSS.

VAT IOSS obejmuje sprzedaż towarów na odległość, których wartość nie przekracza 150 EUR i są one wysłane lub transportowane przez dostawcę, lub na jego rzecz, spoza Unii Europejskiej do konsumenta w UE.

Przeczytaj także –> SOTI – sprzedaż na odległość towarów importowanych, a podatek VAT

Jakie transakcje są wykluczone z VAT IOSS?

Trzeba pamiętać, że nie zawsze jest możliwość rozliczenia podatku VAT z importu towarów spoza Unii Europejskiej w ramach IOSS. A kiedy taka sytuacja ma miejsce?

• Gdy nabywca kupuje towar jako podatnik w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a transakcja ma charakter B2B.
• Gdy wartość rzeczywista przesyłki przekracza 150 EUR,
• Gdy importowane towary podlegają podatkowi akcyzowemu,
• Gdy dostawa towarów podlega opodatkowaniu VAT-MARŻY.

IOSS a nowe cło 3 euro od przesyłek do 150 euro

Od 1 lipca 2026 r. przesyłki o wartości do 150 euro nie korzystają już z dotychczasowego zwolnienia z należności celnych. Wprowadzono tymczasowe cło ryczałtowe w wysokości 3 euro od każdego towaru znajdującego się w kwalifikującej się przesyłce importowanej spoza UE. Nowe cło ma charakter przejściowy i ma obowiązywać do 30 czerwca 2028 r.

Wprowadzenie cła nie likwiduje procedury IOSS ani nie zmienia obecnego limitu 150 euro dla jej stosowania. IOSS nadal służy do pobierania VAT od klienta w momencie sprzedaży oraz rozliczania tego podatku w miesięcznej deklaracji. Import pozostaje zwolniony z VAT, jeżeli w zgłoszeniu celnym zostanie prawidłowo podany ważny numer IOSS.

W przypadku sprzedaży rozliczanej w IOSS kwota 3 euro nie zwiększa podstawy opodatkowania VAT wykazywanej przez sprzedawcę w deklaracji IOSS. Cło powstaje dopiero w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego, a więc po dokonaniu sprzedaży i pobraniu VAT od klienta. Nie jest również naliczany dodatkowy VAT importowy od samej kwoty cła, ponieważ import objęty prawidłowo zastosowanym IOSS korzysta ze zwolnienia z VAT.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy IOSS nie jest stosowany. W procedurze standardowej lub w szczególnym mechanizmie poboru VAT przy imporcie kwota cła 3 euro wchodzi do podstawy opodatkowania VAT importowego. W rezultacie operator pocztowy, kurier lub podmiot dokonujący odprawy może pobrać VAT również od kwoty należności celnej.

Sprzedawcy powinni ustalić z platformą, operatorem logistycznym lub firmą kurierską, kto technicznie rozlicza należność celną oraz czy koszt zostanie uwzględniony w cenie, pobrany od sprzedawcy, czy przeniesiony na odbiorcę. Samo korzystanie z IOSS nie oznacza automatycznie, że klient nie poniesie żadnych dodatkowych kosztów celnych.

Więcej informacji na temat nowego cła na przesyłki o małej wartości spoza UE można przeczytać w naszym artykule: Cło z Chin w 2026 roku: jak nowe opłaty wpłyną na import i sprzedaż w e-commerce?

Korzyści płynące z VAT IOSS

Rozliczanie sprzedaży na odległość towarów importowanych spoza UE w ramach tej szczególnej procedury importu, niesie za sobą bardzo dużo korzyści.

Uproszczenie procesów podatkowych

IOSS pozwala na rozliczanie podatku VAT z całej sprzedaży na odległość towarów importowanych z państw trzecich do klientów w różnych krajach UE za pomocą jednej deklaracji. Ponadto, dostawcy nie muszą rejestrować się do celów podatku VAT w każdym państwie dostawy towarów z osobna, co pozwala na oszczędność czasu i zasobów niezbędnych do prowadzenia rozliczeń podatku VAT w każdym państwie członkowskim, do którego sprzedają towary.

Zmniejszenie obciążeń administracyjnych

Pośrednik IOSS przejmuje bieżącą obsługę procedury, w tym składanie deklaracji i przekazywanie VAT. Dla większości sprzedawców spoza UE jego ustanowienie jest obowiązkowe. Współpraca z pośrednikiem wiąże się jednak z dodatkowymi kosztami, a w niektórych państwach również z koniecznością spełnienia dodatkowych wymogów lub przedstawienia zabezpieczenia.

VAT IOSS, a VAT OSS

Chociaż VAT IOSS oraz VAT OSS są bardzo zbliżone nazwą i weszły w życie tego samego dnia, jako część pakietu VAT E-commerce, to jest przy nich kilka znaczących różnic.

IOSS służy przede wszystkim do rozliczania sprzedaży na odległość towarów importowanych spoza UE w przesyłkach do 150 euro. Procedura unijna OSS obejmuje natomiast między innymi wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, czyli sprzedaż B2C, w której towary są wysyłane z jednego państwa UE do konsumenta w innym państwie członkowskim. OSS może również obejmować określone usługi świadczone konsumentom.

VAT IOSS - Podsumowanie

VAT IOSS (Import One Stop Shop) to rozwiązanie skierowane do sprzedawców i dostawców, których dobra są transportowane spoza Unii Europejskiej do konsumentów w krajach UE.

System IOSS pozwala na zbiorowe rozliczanie podatku VAT z całej sprzedaży na odległość w krajach UE, jednak musi on zostać poprzedzony rejestracją w państwie identyfikacji.

Warto dodać, że pod IOSS nie podlega wewnątrzwspólnotowa sprzedaż towarów, która kwalifikuje się do VAT OSS. Ponadto, będąc zarejestrowanym do IOSS, trzeba rozliczać swoje transakcje w ramach tej procedury, a podlegają pod nią transakcje, których wartość nie przekracza 150 EUR, a towary nie podlegają podatkowi akcyzowemu.

Jeżeli zajmujesz się sprzedażą towarów i usług na terenie UE, możesz potrzebować pomocy z rejestracją VAT lub VAT OSS, aby rozliczać całą wewnątrzwspólnotową sprzedaż na raz. Jeżeli tak jest, umów się z nami na konsultację, a nasi specjaliści VAT Compliance zadbają, aby przebiegła ona bezproblemowo.

Natomiast więcej informacji w tematyce e-commerce oraz podatku VAT znajdziesz w naszych artykułach:

• Warunki dostawy DDP – Dostarczone Cło Opłacone – co musisz wiedzieć?
• Import towarów spoza UE a VAT – jak rozliczyć VAT od importu towarów
• Jak rozliczać podatek VAT z dropshippingu?