Estoński CIT – co to jest, komu przysługuje i jak z niego skorzystać?

Co to jest estoński CIT i jaki jest jego cel?

Estoński CIT to potoczna nazwa ryczałtu od dochodów spółek. To atrakcyjna forma opodatkowania, która jest jednocześnie alternatywnym dla klasycznego CIT systemem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Gdy spółka korzysta z estońskiego CIT, nie odprowadza comiesięcznych zaliczek CIT – obowiązek podatkowy powstaje dopiero w momencie wypłaty dywidendy.

W Polsce estoński CIT jest dostępny od 1 stycznia 2021 r., z kolei nieoficjalna nazwa tego podatku modelu opodatkowania jest nawiązaniem do zmian w zakresie CIT, jakie wprowadziła u siebie Estonia, a które z perspektywy czasu okazały się dużym sukcesem.

Głównym celem wprowadzenia estońskiego CIT było zachęcenie firm do prowadzenia inwestycji – gdy wypracowane środki są reinwestowane, do zapłaty nie ma podatku dochodowego. Zatrzymanie zysków w spółce ma jednak więcej zalet – mowa o poprawie płynności finansowej i podwyższeniu odporności przedsiębiorstwa na czynniki zewnętrzne. Jednocześnie estoński CIT to również szereg pobocznych korzyści, jak choćby uproszczone rozliczenia.

Ile wynosi CIT estoński?

W przypadku CIT estońskiego stawki CIT wynoszą: 10% dla małych podatników i 20% dla pozostałych podatników. Z kolei efektywna stawka podatku (suma podatku od zysków spółki i podatku od dywidendy płaconego przez wspólników) to: 20% dla małych podatników i 25% dla pozostałych podatników. Różnice w stawkach opodatkowania estońskim CIT i klasycznym CIT prezentuje poniższa tabela.

Z perspektywy przedsiębiorców CIT estoński oznacza konkretne oszczędności – nawet jeżeli spółka dokonuje regularnych wypłat dywidendy. Powodem jest pomniejszenie kwoty podatku od dywidendy o 90% należnego podatku spółki, który przypada na udział wspólnika, gdy spółka jest małym podatnikiem i o 70% w przypadku pozostałych podatników.

Kto może skorzystać z estońskiego CIT?

Z estońskiego CIT może skorzystać każda spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka komandytowo-akcyjna czy spółka komandytowa spełniająca warunki wskazane w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych – zarówno nowa, jak i już obecna na rynku. Warunki te dotyczą m.in. tego, kto jest udziałowcem spółki, jej przedmiotu działalności i struktury przychodów. Wspólnikami, akcjonariuszami lub udziałowcami spółki muszą być osoby fizyczne, a jej przychody pasywne muszą być niższe niż 50% ogółu przychodów. Do przychodów pasywnych zalicza się choćby prawa autorskie i odsetki.

Ryczałt od dochodów spółek mogą wybrać firmy działające w różnych branżach, w tym w branży e-commerce. Estoński CIT może być przy tym niezwykle atrakcyjny nie tylko dla spółki, która chce przeznaczyć wypracowane środki na inwestycje – mowa też o spółkach poszukujących oszczędności podatkowych. W drugim przypadku estoński CIT może być postrzegany jako korzystna optymalizacja podatkowa.

Jakie są warunki opodatkowania estońskim CIT?

Możliwość przejścia spółki na estoński CIT jest uzależniona od spełnienia przez nią warunków. Bardziej rygorystyczne są one dla spółek, które są już obecne na rynku i prowadzą działalność. Z kolei dla nowych spółek przewidziano pewne ułatwienia.

9 warunków, jakie trzeba spełnić, aby skorzystać z estońskiego CIT:

1. Forma prowadzenia działalności – konieczne jest prowadzenie działalności gospodarczej w jednej z następujących form: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna, spółka komandytowa albo spółka komandytowo-akcyjna.
2. Profil działalności – spółka nie może być m.in. instytucją pożyczkową lub bankiem.
3. Prosta struktura właścicielska – udziałowcami spółki mogą być wyłącznie osoby fizyczne.
4. Brak posiadania udziałów w innych podmiotach – spółka nie może posiadać udziałów (akcji) w innych spółkach.
5. Struktura przychodów – ponad 50% przychodów spółki musi pochodzić z działalności operacyjnej.
6. Zatrudnienie – spółka może zatrudniać zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i umowy cywilnoprawne, przy czym konieczne jest spełnienie dodatkowych wymogów.
7. Sprawozdania finansowe – spółka nie może sporządzać sprawozdań finansowych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości.
8. Pozostałe wymagania – dotyczą one m.in. tego, że spółka nie może prowadzić działalności w specjalnej strefie ekonomicznej.
9. Dopełnienie formalności – wymagane jest złożenie przez spółkę zawiadomienia o wyborze opodatkowania ryczałtem do naczelnika właściwego urzędu skarbowego.

Wymóg zatrudnienia w przypadku estońskiego CIT – zasady:

Wspomniane ułatwienia przewidziane dla nowych spółek dotyczą dwóch punktów – struktury przychodów i zatrudnienia. Uznaje się, że nowy podmiot spełnia warunki struktury przychodów w pierwszym roku korzystania z estońskiego CIT. Jeżeli chodzi o warunek zatrudnienia, to zasady są następujące:

• warunek zatrudnienia nie dotyczy spółki w roku rozpoczęcia prowadzenia działalności i 2 lat podatkowych, które następują bezpośrednio po nim;
• od drugiego roku podatkowego podatnik jest obowiązany do corocznego zwiększania zatrudnienia o co najmniej 1 etat w pełnym wymiarze czasu pracy aż do osiągnięcia wymaganego zatrudnienia.

Kto nie może przejść na CIT estoński?

Korzystny ryczałt od dochodów spółek nie jest dostępny dla każdej firmy. Z estońskiego CIT nie mogą skorzystać spółki z branży finansowej – ani banki, ani instytucje pożyczkowe. Ten sposób opodatkowania nie jest też dostępny dla spółek, które prowadzą działalność w specjalnych strefach ekonomicznych. Do czynników wykluczających przejście na estoński CIT należy też stan upadłości lub likwidacji. Wreszcie, podmiot utworzony w wyniku połączenia lub podziału również nie będzie mógł skorzystać z estońskiego CIT.

W celu nabycia udziałów w spółce najczęściej wnoszony jest wkład pieniężny. Zdarza się jednak, że jeden ze wspólników nabywa udziały za wkład niepieniężny (np. nieruchomość), czyli aport. Może on być czasową przeszkodą w skorzystaniu z estońskiego CIT, przy czym zasady są inne w przypadku spółki wnoszącej wkład do innego podmiotu i spółki, która jest beneficjentem.

W pierwszym przypadku estoński CIT nie będzie dostępny dla spółki przez 2 lata podatkowe (nie krócej niż przez 24 miesiące) – gdy wartość aportu przekracza 10 000 euro. Termin ten liczy się od dnia wniesienia wkładu. Z kolei w drugim scenariuszu ograniczenie czasowe dotyczy wyłącznie roku utworzenia spółki i kolejnego roku podatkowego.

Jak przejść na estoński CIT? Procedura krok po kroku

Procedura przejścia na estoński CIT składa się z zaledwie 3 kroków:

1. Upewnienie się, że spółka spełnia ustawowe kryteria przewidziane dla podmiotów, które chcą korzystać z estońskiego CIT.
2. Zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego – należy to zrobić poprzez dedykowany formularz ZAW-RD.
3. Dopełnienie dodatkowych formalności – gdy spółka przechodzi na estoński CIT w trakcie roku podatkowego.

Wypełnienie wspomnianego formularza ZAW-RD nie jest skomplikowane – ma on zaledwie jedną stronę A4, a pól do uzupełnienia jest kilka. W formularzu ZAW-RD podaje się:

• identyfikator podatkowy NIP podatnika;
• urząd skarbowy, do którego trafi zawiadomienie;
• dane podatnika – pełną nazwę;
• okres, przez jaki podatnik będzie korzystał z opodatkowania ryczałtem – należy wskazać 4 kolejno następujące po sobie lata podatkowe.

Wymagany jest też podpis osoby reprezentującej podatnika lub innej osoby uprawnionej do reprezentowania podatnika.

Na estoński CIT można przejść od końca pierwszego miesiąca roku podatkowego lub w trakcie roku podatkowego. Wybór drugiej opcji oznacza, że pojawią się dodatkowe formalności – konieczne będzie zamknięcie ksiąg podatkowych i sporządzenie sprawozdania finansowego. Jest to niezbędne do prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania za okres stosowania ryczałtu od dochodów spółek.

Terminy i przykłady (ZAW-RD)

Wybór estońskiego CIT zgłasza się na formularzu ZAW-RD najpóźniej do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego, w którym spółka chce być opodatkowana ryczałtem (liczy się skuteczne doręczenie do naczelnika urzędu skarbowego).

Przykład: jeśli rok podatkowy = kalendarzowy i chcesz wejść od 2026 r., złóż ZAW-RD do 31 stycznia 2026 r.

Wejście w trakcie roku: najpierw zamknij księgi i sporządź sprawozdanie na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego wejście (np. wejście od 1 listopada 2025 r. → zamknięcie na 31 października 2025 r.) i złóż ZAW-RD do 30 listopada 2025 r.

Nowa spółka: termin liczysz od zawarcia umowy spółki (jeśli podpisano ją 24 lutego, ZAW-RD składasz do 29/28 lutego).

Przy roku podatkowym innym niż kalendarzowy (np. maj–kwiecień) — wejście od pierwszego roku majowego wymaga złożenia ZAW-RD do 31 maja.

Uwaga: spóźnienie choćby o 1 dzień przekreśla skuteczne wejście w estoński CIT; sprawdź też, czy wszystkie czynności (zamknięcie ksiąg, podpisanie sprawozdania) zostały wykonane w terminie.

Co podlega opodatkowaniu w estońskim CIT?

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych estoński CIT odchodzi od zasady płacenia podatku od bieżących dochodów. Przedmiotem opodatkowania w estońskim CIT jest zysk netto podlegający dystrybucji – dywidenda wypłacana udziałowcom, akcjonariuszom lub wspólnikom. Ale nie tylko. Opodatkowaniu ryczałtem podlegają też m.in.:

• zysk netto przeznaczony na pokrycie strat, które powstały w okresie przed wyborem estońskiego CIT;
• ukryte zyski – rozumie się przez nie choćby pożyczkę, jakiej spółka udzieliła udziałowcowi, darowizny czy wydatki na reprezentację;
• wysokość wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą – dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Jak rozliczać i kiedy opłacać CIT estoński?

Termin zapłaty podatku w systemie estońskiego CIT został uzależniony od przedmiotu opodatkowania. Podatnicy płacą ryczałt w dwóch terminach:

• do końca 3. miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęta została uchwała o dystrybucji zysku (bez względu na przeznaczenie) lub powinny zostać zarachowane przychody i koszty w związku z nieujawnionymi operacjami gospodarczymi;
• do 20. dnia następującego po miesiącu, w którym wystąpiły wydatki – w przypadku m.in. ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Obok zapłaty podatku pozostaje jeszcze kwestia złożenia deklaracji o wysokości dochodu osiągniętego za poprzedni rok podatkowy. Służy do tego formularz CIT-8E. Deklarację składa się elektronicznie w terminie do końca 3. miesiąca roku podatkowego. Co istotne, ma ona jedynie charakter informacyjny.

Kiedy można utracić prawo do opodatkowania estońskim CIT?

Estoński CIT nie jest obligatoryjny, ale fakultatywny – przedsiębiorcy spełniający ustawowe kryteria mogą, ale nie muszą korzystać z tej formy opodatkowania. Taka konstrukcja przepisów powoduje, że podatnik zachowuje decyzyjność – może zrezygnować z opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek. Po podjęciu decyzji pozostaje tylko poinformować naczelnika urzędu skarbowego.

Obok sytuacji, gdy podatnik rezygnuje z opodatkowania estońskim CIT, może on też utracić możliwość rozliczania dochodów spółki w ten sposób. Tak się stanie, gdy podatnik przestanie spełniać wszystkie kryteria. Inne przesłanki do utraty prawa do opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek to m.in. nieprowadzenie ksiąg rachunkowych i przejęcie innego podmiotu w drodze łączenia.

Czy estoński CIT to dobre rozwiązanie w branży e-commerce?

Wśród podatników, którzy powinni zainteresować się korzyściami płynącymi z estońskiego CIT, są przedsiębiorcy z branży e-commerce. Z ich perspektywy wybór ryczałtu od dochodów spółek oznacza więcej środków, które można przeznaczyć np. na zakup towaru (dywersyfikację asortymentu) lub marketing. Z kolei sprawnie przeprowadzone działania marketingowe mogą przełożyć się na zwiększenie bazy klientów.

Przedsiębiorcy z branży e-commerce często nie ograniczają się wyłącznie do działalności w Polsce – wielu z nich szuka dodatkowych rynków zbytu. Stąd też warto rozważyć przeznaczenie wypracowanych zysków na działania, których celem będzie zdobycie klientów z zagranicy. Biorąc pod uwagę możliwości, estoński CIT to zdecydowanie rozwiązanie, którym warto się zainteresować.

Estoński CIT - podsumowanie

Estoński CIT zyskuje na popularności wśród przedsiębiorców. Mimo że ta alternatywna forma opodatkowania jest dostępna już od kilku lat, to w międzyczasie w życie weszło kilka istotnych zmian prawnych. Przykładowo od 1 stycznia 2025 r. podatnicy mają obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu programów komputerowych. Z kolei we wrześniu pojawił się projekt kolejnych zmian. To oznacza konieczność dokładnego przeanalizowania opłacalności tego rozwiązania.

Działasz w branży e-commerce i zastanawiasz się, czy estoński CIT to rozwiązanie, którym warto się zainteresować? Masz w planach rozszerzenie działalności na inne kraje? W Taxology na co dzień zajmujemy się takimi zagadnieniami, jak rejestracja do VAT za granicą czy optymalizacja podatkowa. Skontaktuj się z nami, aby sprawdzić, co możemy zrobić dla Twojego przedsiębiorstwa.

Najczęstsze pytania o CIT estoński

Estoński CIT nie jest nowością – jest dostępny dla przedsiębiorców od 2021 r. Mimo że zainteresowanie tą formą opodatkowania, zwłaszcza po korzystnych zmianach wprowadzonych w 2022 r., wciąż rośnie, to nadal pojawiają się też wątpliwości. Poznaj odpowiedzi na często zadawane pytania o estoński CIT.